Dlaczego pewne trudności wciąż powracają?
Zdarza się, że mimo wysiłku wielokrotnie przeżywamy podobne problemy. Wchodzimy w niesatysfakcjonujące relacje, obawiamy się odrzucenia, zbyt surowo oceniamy siebie lub mamy poczucie, że inni nas nie rozumieją.
Terapia schematów pomaga zrozumieć, dlaczego pewne wzorce myślenia, odczuwania i zachowania powtarzają się w naszym życiu oraz jak można je stopniowo zmieniać.
Czym jest terapia schematów?
Terapia schematów jest nowoczesnym podejściem psychoterapeutycznym rozwiniętym na bazie terapii poznawczo-behawioralnej (CBT). Łączy elementy różnych nurtów psychoterapii, wykorzystując ich najskuteczniejsze metody pracy.
Szczególną uwagę poświęca doświadczeniom z dzieciństwa i okresu dorastania, które wpływają na sposób postrzegania siebie, innych ludzi oraz świata.
Metoda ta znajduje zastosowanie między innymi w pracy z osobami doświadczającymi:
- chronicznej depresji,
- lęku i niepokoju,
- zaburzeń osobowości,
- problemów w relacjach,
- zaburzeń odżywiania,
- trudności związanych z uzależnieniami.
Czym są schematy?
Schemat to utrwalony sposób myślenia o sobie, innych ludziach i świecie.
Powstaje na podstawie doświadczeń życiowych i często działa automatycznie. Dzięki niemu szybko interpretujemy wydarzenia, ale jednocześnie możemy wielokrotnie reagować w podobny sposób, nawet wtedy, gdy nie przynosi nam to korzyści.
Przykładowe schematy mogą wyrażać się w przekonaniach:
- „Nikt mnie naprawdę nie rozumie”.
- „Prędzej czy później zostanę odrzucony”.
- „Nie jestem wystarczająco dobry”.
- „Nie mogę ufać innym ludziom”.
Choć takie przekonania powodują cierpienie, często wydają się znajome i bezpieczne, dlatego trudno je zmienić.
Skąd biorą się schematy?
Schematy najczęściej rozwijają się wtedy, gdy w dzieciństwie ważne potrzeby emocjonalne nie zostały w pełni zaspokojone.
Do najważniejszych należą:
- potrzeba bezpieczeństwa,
- potrzeba bliskości i akceptacji,
- potrzeba autonomii,
- potrzeba poczucia własnej wartości,
- potrzeba wyrażania emocji,
- potrzeba jasnych granic i zasad.
Niezaspokojenie tych potrzeb może prowadzić do powstania wzorców utrudniających funkcjonowanie w dorosłym życiu.
Jak terapia schematów pomaga?
Rozpoznawanie schematów
W trakcie terapii uczysz się rozpoznawać własne schematy oraz sytuacje, które je uruchamiają.
Zrozumienie ich źródeł
Wspólnie analizujemy doświadczenia i wydarzenia, które przyczyniły się do ich powstania.
Wprowadzanie zmian
Stopniowo uczysz się:
- kwestionować niekorzystne przekonania,
- reagować w bardziej pomocny sposób,
- budować nowe, zdrowsze wzorce funkcjonowania,
- rozwijać większą elastyczność w relacjach i codziennym życiu.
Cel terapii
Celem terapii schematów nie jest zmiana osobowości człowieka, lecz ograniczenie wpływu destrukcyjnych wzorców na jego życie.
Dzięki temu możliwe staje się budowanie bardziej satysfakcjonujących relacji, lepsze radzenie sobie z emocjami oraz większa swoboda w podejmowaniu decyzji.
Etapy terapii